علت لک صورت چیست؟ عوامل رایج و نشانه های نیاز به بررسی
علت لک صورت معمولا یک عامل واحد نیست. نور خورشید و نور مرئی، تغییرات هورمونی، التهاب بعد از جوش یا اگزما، تحریک و آسیب پوست، بعضی داروها، زمینه ژنتیکی و گذشت زمان از عوامل رایج هستند. گاهی یک عامل لک را آغاز می کند و عامل دیگری، به ویژه نور و التهاب مداوم، آن را پررنگ تر یا ماندگارتر می کند.
برای نزدیک شدن به علت، فقط رنگ لک کافی نیست. باید به زمان شروع، محل، تقارن، ارتباط با بارداری یا داروی جدید، سابقه جوش و حساسیت، تغییرات فصلی و نشانه هایی مانند خارش، پوسته ریزی یا تغییر سریع توجه کرد. بیشتر لک های صاف و یکنواخت خوش خیم اند، اما یک لکه جدید، در حال تغییر، خونریزی دهنده یا متفاوت از بقیه نباید خودسرانه با کرم روشن کننده پوشانده شود.
لک صورت چگونه ایجاد می شود؟
رنگ طبیعی پوست تا حد زیادی به ملانین وابسته است. ملانین رنگدانه ای است که در سلول هایی به نام ملانوسیت ساخته و به سلول های اطراف منتقل می شود. وقتی این سلول ها در بخشی از پوست فعال تر شوند، مقدار رنگدانه افزایش پیدا کند یا رنگدانه در عمق متفاوتی رسوب کند، آن ناحیه تیره تر دیده می شود.
این توضیح ساده به معنی یکسان بودن همه لک ها نیست. تیرگی قهوه ای ممکن است از افزایش ملانین باشد، رنگ خاکستری یا آبی می تواند به عمیق تر بودن رنگدانه مربوط باشد و یک علامت قرمز بعد از جوش ممکن است بیشتر ناشی از تغییر عروق و التهاب باشد تا تجمع ملانین. به همین دلیل انتخاب محصول صرفا بر اساس عبارت «ضد لک» ممکن است با علت واقعی هماهنگ نباشد.
سه پرسش معمولا مسیر بررسی را روشن تر می کنند:
- چه چیزی قبل از لک اتفاق افتاد؟ آفتاب شدید، بارداری، شروع دارو، جوش، خارش، سوختگی، اصلاح یا یک محصول جدید.
- لک چه الگویی دارد؟ دوطرفه و قرینه، نقطه ای و پراکنده، دقیقا روی جای التهاب یا یک لکه منفرد و متفاوت.
- لک در طول زمان چه رفتاری دارد؟ در تابستان پررنگ تر می شود، بعد از هر جوش تکرار می شود، ثابت مانده یا در حال رشد و تغییر است.
شایع ترین علت های لک صورت
۱. نور خورشید و نور مرئی
نور یکی از مهم ترین محرک های تولید ملانین است. اشعه فرابنفش می تواند مستقیما فعالیت سلول های رنگدانه ساز را بیشتر کند و در گذر زمان به ایجاد کک و مک، لک های ناشی از آفتاب و ناهمگونی رنگ پوست کمک کند. نور مرئی نیز در بعضی افراد، به ویژه در ملاسما و پوست های مستعد تیرگی، می تواند نقش داشته باشد.
نور فقط علت مستقل لک نیست؛ اغلب نقش تقویت کننده دارد. برای مثال، تیرگی باقی مانده پس از جوش یا اگزما ممکن است در معرض نور واضح تر شود. به همین دلیل دو نفر با التهاب مشابه می توانند شدت و ماندگاری متفاوتی از لک را تجربه کنند.
سرنخ های مرتبط با نور عبارت اند از پررنگ شدن در فصل های آفتابی، بیشتر بودن لک در گونه، پیشانی، بینی و سایر نواحی در معرض نور، و وجود سابقه تماس طولانی بدون محافظت کافی. مشاهده و مقایسه محصولات ضدآفتاب می تواند مرحله تجاری بعدی باشد، اما انتخاب ضدآفتاب جای تشخیص علت یک لکه جدید یا غیرعادی را نمی گیرد.
۲. تغییرات هورمونی و زمینه ملاسما
ملاسما معمولا به صورت لکه های قهوه ای یا قهوه ای خاکستری، اغلب دوطرفه و نسبتا قرینه، روی گونه ها، پیشانی، بینی، بالای لب یا خط فک دیده می شود. علت آن پیچیده است و ترکیبی از آمادگی ژنتیکی، نور و عوامل هورمونی در آن نقش دارند.
بارداری، قرص های جلوگیری از بارداری و برخی درمان های هورمونی می توانند در افراد مستعد با شروع یا تشدید ملاسما همراه باشند. با این حال، هر لک در دوران قاعدگی یا هر تیرگی در یک زن به معنی «لک هورمونی» نیست. الگوی ظاهری، زمان شروع و عوامل همراه باید با هم بررسی شوند.
سابقه خانوادگی نیز مهم است. اگر چند نفر از اعضای خانواده الگوی مشابهی از ملاسما دارند، احتمال آمادگی ژنتیکی بیشتر می شود. این زمینه به معنی اجتناب ناپذیر بودن لک نیست؛ بلکه توضیح می دهد چرا پوست بعضی افراد به نور یا تغییرات هورمونی حساس تر پاسخ می دهد.
اختلالات تیروئید در برخی منابع با ملاسما همراه گزارش شده اند، اما وجود لک به تنهایی دلیل کافی برای آزمایش تیروئید نیست. آزمایش زمانی معنا پیدا می کند که پزشک بر اساس علائم، سابقه و معاینه به آن نیاز ببیند.
۳. التهاب پس از جوش، اگزما یا حساسیت پوستی
یکی از رایج ترین علت ها، تیرگی پس از التهاب است. وقتی پوست درگیر جوش، اگزما، حساسیت تماسی، گزش، عفونت سطحی یا التهاب دیگری می شود، پیام های التهابی می توانند تولید و توزیع ملانین را تغییر دهند. بعد از برطرف شدن برجستگی یا قرمزی، یک لکه قهوه ای، خاکستری یا تیره در همان محل باقی می ماند.
این نوع لک در پوست های متوسط تا تیره معمولا واضح تر و ماندگارتر است. شدت التهاب، عمق آسیب و تماس با نور بر ظاهر آن اثر می گذارند. اگر التهاب به لایه های عمیق تر آسیب زده باشد، رنگ می تواند خاکستری تر دیده شود و کندتر کمرنگ شود.
جوش تنها عامل نیست. اگزمای صورت، درماتیت اطراف دهان، حساسیت به عطر یا مواد آرایشی، سوختگی، زخم، اصلاح خشن و حتی مالش مداوم می توانند همین مسیر را فعال کنند. بنابراین تا زمانی که التهاب اصلی کنترل نشود، افزودن محصولات قوی روشن کننده ممکن است چرخه تحریک و لک را ادامه دهد.
۴. دستکاری جوش و آسیب مکانیکی
فشار دادن جوش، کندن پوسته، خراشیدن ناحیه خارش دار یا استفاده مکرر از ابزارهای ساینده، التهاب را بیشتر و ترمیم را طولانی تر می کند. هر بار آسیب می تواند موج تازه ای از فعالیت رنگدانه ای ایجاد کند. این مسئله توضیح می دهد چرا دو جوش مشابه، یکی بدون اثر و دیگری با لک ماندگار بهبود پیدا می کند.
اصلاح با تیغ کند، بند انداختن خشن، وکس داغ، ماساژ شدید یا تماس مکرر ماسک و بند روی پوست حساس نیز ممکن است التهاب ریز و تکرارشونده ایجاد کند. الگوی لک در این موارد اغلب با محل تماس یا اصطکاک هماهنگ است.
۵. محصولات تحریک کننده و درماتیت تماسی
یک محصول پوستی لزوما فقط به دلیل «طبیعی» یا «گیاهی» بودن بی خطر نیست. اسیدها، رتینوئیدها، اسکراب ها، صابون های قوی، عطرها، اسانس ها و حتی بعضی نگهدارنده ها می توانند در پوست مستعد باعث تحریک یا حساسیت شوند. التهاب حاصل ممکن است پس از فروکش کردن، تیرگی باقی بگذارد.
سرنخ مهم این است که قبل از لک، سوزش، خارش، قرمزی، پوسته ریزی یا تورم وجود داشته باشد. در حساسیت تماسی، واکنش ممکن است یک یا چند روز پس از مصرف ظاهر شود و تشخیص ماده مسئول همیشه آسان نیست. ادامه دادن محصول به امید اینکه پوست «عادت کند» می تواند مشکل را بیشتر کند.
برخی مواد در تماس همزمان با نور واکنش نوری ایجاد می کنند. عطرها، بعضی مواد آرایشی، برخی داروهای موضعی و حتی تماس پوست با آب بعضی مرکبات و سپس نور می توانند التهاب و بعد تیرگی نامنظم ایجاد کنند. شکل لکه ممکن است با محل پاشیدن یا تماس ماده هماهنگ باشد.
۶. داروها و افزایش حساسیت به نور
بعضی داروها می توانند از راه افزایش تولید ملانین، رسوب خود دارو یا متابولیت آن در پوست، ایجاد التهاب یا حساس تر کردن پوست به نور باعث تغییر رنگ شوند. داروهای ضدتشنج، بعضی آنتی بیوتیک ها، برخی داروهای قلب و فشار خون، داروهای ضد مالاریا و بعضی درمان های سرطان از گروه هایی هستند که در منابع پزشکی مطرح شده اند.
نوع تغییر رنگ بسته به دارو متفاوت است؛ ممکن است قهوه ای، خاکستری، آبی یا منتشر باشد و فقط به صورت محدود نشود. زمان شروع دارو، مقدار مصرف و محل تیرگی به پزشک کمک می کند ارتباط احتمالی را بررسی کند.
داروی تجویزی را به دلیل ایجاد لک خودسرانه قطع نکنید. در بسیاری از موارد می توان با بررسی جایگزین، تنظیم دوز یا محافظت بهتر از نور مشکل را مدیریت کرد، اما تصمیم باید با پزشک تجویزکننده گرفته شود.
۷. کک و مک، ژنتیک و پاسخ ذاتی پوست به نور
کک و مک معمولا زمینه ژنتیکی پررنگی دارد و با نور واضح تر می شود. این لکه های کوچک ممکن است از کودکی یا نوجوانی شروع شوند، در تابستان پررنگ و در فصل کم نور کمرنگ تر شوند. در این حالت تعداد ملانوسیت ها لزوما بیشتر نیست؛ فعالیت و توزیع رنگدانه در نقاط خاص متفاوت است.
رنگ پوست نیز بر پاسخ پس از التهاب اثر دارد. پوست های تیره تر ملانین بیشتری دارند و پس از تحریک می توانند تیرگی واضح تر یا طولانی تری نشان دهند. این تفاوت یک بیماری نیست، اما باید در انتخاب شدت محصولات و روش های پوستی در نظر گرفته شود.
۸. افزایش سن و آسیب تجمعی نور
لک های آفتابی یا لنتیگوهای خورشیدی حاصل سال ها تماس تجمعی با نور هستند و بیشتر در صورت، پشت دست و سایر نواحی باز دیده می شوند. مردم گاهی به اشتباه به آن ها «لک کبدی» می گویند، اما این نام به معنی وجود بیماری کبد نیست.
این لکه ها معمولا صاف، قهوه ای و مرزبندی شده اند. با این حال، تشخیص ظاهری یک لکه منفرد همیشه مطمئن نیست؛ به ویژه اگر تغییر شکل یا رنگ داشته باشد. تفاوت بین یک لک آفتابی خوش خیم و ضایعات دیگر گاهی به معاینه و درموسکوپی نیاز دارد.
۹. بیماری های داخلی؛ علت های کمتر شایع اما مهم
بیماری های داخلی معمولا اولین توضیح برای چند لک محدود روی صورت نیستند، اما در بعضی شرایط تغییر رنگ پوست بخشی از یک الگوی گسترده تر است. برای مثال، نارسایی اولیه غده فوق کلیه یا بیماری آدیسون می تواند با تیرگی پوست همراه باشد، ولی معمولا نشانه های دیگری مانند خستگی شدید، کاهش وزن، سرگیجه هنگام ایستادن، ضعف، تهوع یا تمایل غیرعادی به نمک نیز وجود دارد.
تیرگی منتشر، درگیری چین های پوست یا مخاط دهان، تغییر رنگ همزمان در بخش های مختلف بدن و وجود علائم عمومی، با یک لک ساده روی گونه فرق دارد. در چنین شرایطی بهتر است به جای آزمون مکمل ها یا کرم های متعدد، علت زمینه ای بررسی شود.
چرا یک عامل در همه افراد لک ایجاد نمی کند؟
ایجاد لک نتیجه تعامل چند متغیر است. شدت محرک فقط یکی از آن هاست. زمینه ژنتیکی، رنگ پوست، میزان التهاب، عمق آسیب، سابقه قبلی لک، الگوی تماس با نور و حتی سرعت کنترل التهاب می توانند نتیجه را تغییر دهند.
- زمینه ژنتیکی: بعضی افراد با تماس نوری مشابه سریع تر کک و مک یا ملاسما نشان می دهند.
- رنگ و واکنش پوست: پوست های تیره تر پس از التهاب بیشتر مستعد تیرگی قابل مشاهده هستند.
- عمق رنگدانه: رنگدانه سطحی بیشتر قهوه ای و رنگدانه عمیق تر خاکستری یا آبی دیده می شود و رفتار متفاوتی دارد.
- تداوم محرک: جوش فعال، اصطکاک، محصول تحریک کننده یا نور روزانه می تواند فرآیند را بارها تکرار کند.
- زمان: بعضی لک ها پس از حذف محرک به تدریج کمرنگ می شوند، ولی بعضی الگوها مانند ملاسما ماهیت عودکننده دارند.
از روی الگوی لک چه سرنخ هایی می توان گرفت؟
این جدول برای تشخیص قطعی نیست؛ فقط کمک می کند سابقه خود را منظم تر بررسی کنید.
| الگو یا اتفاق همراه | علت های محتمل تر | نکته مهم |
|---|---|---|
| لک قرینه روی گونه، پیشانی یا بالای لب که با آفتاب پررنگ تر می شود | ملاسما با نقش نور، زمینه ژنتیکی و عوامل هورمونی | همه موارد به بارداری محدود نیستند و تشخیص بر اساس الگو انجام می شود. |
| لک دقیقا جای جوش، خراش، اگزما یا سوختگی | تیرگی پس از التهاب | کنترل علت التهاب برای جلوگیری از لک تازه مهم است. |
| نقاط کوچک که از سن پایین وجود داشته و در تابستان بیشتر می شوند | کک و مک با زمینه ژنتیکی و تحریک نوری | تغییر ناگهانی یک لکه منفرد با الگوی همیشگی فرق دارد. |
| تیرگی پس از شروع محصول جدید همراه با سوزش، خارش یا پوسته ریزی | تحریک یا حساسیت تماسی و سپس لک پس از التهاب | افزودن لایه بردار بیشتر می تواند التهاب را تشدید کند. |
| تغییر رنگ پس از شروع دارو یا همراه با حساسیت غیرعادی به آفتاب | رنگدانه ناشی از دارو یا واکنش نوری | دارو را خودسرانه قطع نکنید و زمان شروع را ثبت کنید. |
| لک های صاف قهوه ای در نواحی در معرض نور با افزایش سن | آسیب تجمعی نور و لنتیگو خورشیدی | لکه در حال تغییر یا متفاوت از بقیه باید معاینه شود. |
| تیرگی منتشر همراه با خستگی، کاهش وزن یا سرگیجه | علت های عمومی یا هورمونی کمتر شایع | این الگو نیاز به ارزیابی پزشکی دارد و با کرم روشن کننده حل نمی شود. |
باورهای رایج درباره علت لک که همیشه درست نیستند
«هر لک صورت از کبد است»
اصطلاح عامیانه «لک کبدی» بیشتر برای لکه های ناشی از سن و نور به کار رفته است و وجود آن ها به تنهایی نشانه بیماری کبد نیست. بیماری های کبدی می توانند تغییرات پوستی دیگری ایجاد کنند، اما نسبت دادن هر لکه قهوه ای به کبد، مسیر بررسی را منحرف می کند.
«هر لک زنانه هورمونی است»
هورمون ها در ملاسما مهم اند، اما جوش، التهاب، محصولات تحریک کننده، نور و داروها نیز بسیار شایع اند. حتی در فردی با ملاسما، نور و زمینه ژنتیکی اغلب همزمان نقش دارند. عبارت «هورمونی» نباید جای بررسی الگو و سابقه را بگیرد.
«کمبود یک ویتامین مشخص علت بیشتر لک هاست»
از ظاهر یک لک محدود نمی توان کمبود ویتامین را تشخیص داد. بعضی کمبودها یا بیماری های تغذیه ای می توانند تغییرات پوستی ایجاد کنند، اما مصرف خودسرانه مکمل بدون نشانه و آزمایش مناسب ممکن است بی فایده یا حتی زیان آور باشد. اگر رژیم بسیار محدود، کاهش وزن، ضعف یا علائم دیگری دارید، ارزیابی هدفمند منطقی تر است.
«استرس به تنهایی لک می سازد»
ارتباط استرس و ملاسما هنوز کاملا روشن نیست. استرس ممکن است از مسیرهای هورمونی یا با بدتر کردن خواب، التهاب و عادت های مراقبتی نقش غیرمستقیم داشته باشد، اما نباید تنها علت فرض شود. نسبت دادن لک به استرس بدون بررسی عوامل واضح تر، تشخیص را به تاخیر می اندازد.
«سوزش محصول یعنی در حال اثر کردن است»
سوزش، قرمزی و پوسته ریزی شدید نشانه اثربخشی بیشتر نیستند. تحریک می تواند خود به تیرگی پس از التهاب منجر شود. محصولی که سد پوست را آسیب می زند، ممکن است به جای سریع تر کردن روند، لک های تازه بسازد یا لک قبلی را پررنگ تر کند.
چه زمانی لک صورت نیاز به بررسی دارد؟
بیشتر لک های رایج خطر فوری ندارند، اما ظاهر همه ضایعات رنگی را نمی توان بدون معاینه تشخیص داد. در موارد زیر بررسی پزشکی را عقب نیندازید:
- یک لکه جدید که در هفته ها یا ماه های اخیر رشد یا تغییر کرده است.
- عدم تقارن، حاشیه نامنظم، چند رنگ بودن یا تفاوت واضح با لکه های دیگر.
- خارش مداوم، درد، خونریزی، زخم شدن یا پوسته ای که ترمیم نمی شود.
- یک نقطه بسیار تیره یا برجسته که قبلا وجود نداشته است.
- تیرگی ناگهانی و گسترده صورت یا بدن، به ویژه همراه با ضعف، کاهش وزن، سرگیجه یا علائم عمومی.
- لکی که پس از قطع محرک احتمالی همچنان در حال گسترش است.
- تیرگی اطراف چشم یا دهان همراه با التهاب، تورم یا علائم حساسیت.
قاعده ABCDE برای توجه به ضایعات رنگی شامل عدم تقارن، حاشیه نامنظم، رنگ های متفاوت، قطر قابل توجه و تغییر در طول زمان است. قطر کوچک نیز خطر را کاملا رد نمی کند؛ «تغییر کردن» و «متفاوت بودن از بقیه» اهمیت زیادی دارند.
برای پیدا کردن علت، چه اطلاعاتی را ثبت کنیم؟
یک شرح حال دقیق گاهی از خرید چند محصول جدید مفیدتر است. این موارد را یادداشت کنید یا از پوست در نور ثابت عکس بگیرید:
- تاریخ تقریبی شروع و اینکه لک ناگهانی بود یا تدریجی.
- محل دقیق، یک طرفه یا دوطرفه بودن و تغییرات فصلی.
- وجود جوش، خارش، قرمزی، پوسته ریزی، سوختگی یا زخم قبل از لک.
- محصولات تازه، لایه بردارها، عطر، رنگ مو، اصلاح یا اقدامات زیبایی اخیر.
- داروها و مکمل هایی که در ماه های قبل شروع یا تغییر کرده اند.
- بارداری، تغییر روش جلوگیری از بارداری یا درمان هورمونی.
- سابقه خانوادگی ملاسما یا کک و مک.
- علائم عمومی مانند خستگی، کاهش وزن، سرگیجه، تغییر اشتها یا درگیری بخش های دیگر بدن.
برای آموزش های مرتبط با مراقبت عمومی و شناخت بهتر مشکلات پوست می توانید از بخش آموزش مراقبت از پوست استفاده کنید. این مطالب جای معاینه یک لکه مشکوک را نمی گیرند.
تا روشن شدن علت چه کارهایی کم خطرترند؟
پیش از شروع درمان های قوی، هدف اصلی باید جلوگیری از محرک تازه باشد. این رویکرد برای همه علت ها درمان کامل نیست، اما احتمال بدتر شدن ناشی از آزمون و خطا را کمتر می کند.
- از دستکاری جوش، کندن پوسته و ساییدن پوست خودداری کنید.
- اگر محصول تازه باعث سوزش، خارش یا التهاب واضح شده است، مصرف آن را متوقف و روتین را ساده کنید.
- در برابر نور از پوشش فیزیکی، سایه و ضدآفتاب مناسب استفاده کنید.
- چند ماده فعال قوی را همزمان شروع نکنید؛ واکنش پوست و علت لک نامشخص می ماند.
- داروی نسخه ای را بدون هماهنگی قطع نکنید.
- از درمان خانگی اسیدی، مرکبات روی پوست، سفیدکننده ها و مواد ناشناخته دوری کنید.
- اگر لک جدید، متفاوت یا در حال تغییر است، قبل از استفاده از روشن کننده آن را بررسی کنید.
پس از شناخت الگو و کنار گذاشتن نشانه های هشدار، مسیر مشاهده محصولات ضد لک و روشن کننده می تواند منطقی تر باشد.
جمع بندی
علت لک صورت را نمی توان فقط از روی واژه «تیرگی» مشخص کرد. نور، هورمون ها، التهاب، آسیب، محصولات تحریک کننده، داروها، ژنتیک و تماس تجمعی با آفتاب می توانند به تنهایی یا در کنار هم نقش داشته باشند. بهترین نقطه شروع، بررسی زمان آغاز، الگوی توزیع و اتفاقی است که قبل از لک رخ داده است.
در بیشتر موارد، حذف محرک های واضح و جلوگیری از التهاب بیشتر، تصمیم کم خطر و مفیدی است. اما یک لکه جدید و در حال تغییر، چند رنگ، خونریزی دهنده یا متفاوت از بقیه، و همچنین تیرگی گسترده همراه با علائم عمومی، به ارزیابی پزشکی نیاز دارد. شناخت علت نه تنها انتخاب مراقبت را دقیق تر می کند، بلکه از مصرف محصولات نامتناسب و ایجاد لک های تازه جلوگیری می کند.
پرسش های رایج
آیا لک صورت همیشه هورمونی است؟
خیر. تغییرات هورمونی یکی از عوامل مهم ملاسما هستند، اما نور خورشید، التهاب پس از جوش یا اگزما، تحریک پوست، بعضی داروها، زمینه ژنتیکی و آسیب تجمعی نور نیز می توانند باعث ایجاد یا پررنگ شدن لک شوند. الگو و زمان شروع لک برای حدس علت مهم تر از نسبت دادن همه موارد به هورمون است.
آیا کمبود ویتامین باعث لک صورت می شود؟
از روی یک لک صورت نمی توان کمبود ویتامین را تشخیص داد. برخی بیماری ها یا کمبودهای تغذیه ای ممکن است با تغییر رنگ پوست همراه شوند، اما لک محدود صورت معمولا دلیل کافی برای مصرف خودسرانه مکمل نیست. اگر علائم عمومی، رژیم محدود یا سابقه پزشکی خاص دارید، ارزیابی پزشکی منطقی تر است.
چرا بعد از جوش لک تیره باقی می ماند؟
التهاب جوش می تواند سلول های رنگدانه ساز را فعال کند و پس از فروکش کردن جوش، رنگدانه بیشتری در همان محل باقی بماند. دستکاری جوش، التهاب شدید و تماس با نور می توانند این تیرگی پس از التهاب را واضح تر و ماندگارتر کنند.
آیا ضدآفتاب از همه انواع لک جلوگیری می کند؟
خیر. ضدآفتاب علت های هورمونی، دارویی یا التهابی را حذف نمی کند، اما نور یکی از مهم ترین محرک ها و تشدیدکننده های بسیاری از لک هاست. محافظت منظم در برابر نور می تواند احتمال پررنگ شدن لک و ایجاد آسیب نوری جدید را کمتر کند.
چه زمانی لک صورت باید بررسی پزشکی شود؟
لکی که تازه ایجاد شده و سریع تغییر می کند، با بقیه لکه ها متفاوت است، حاشیه نامنظم یا چند رنگ دارد، می خارد، خونریزی می کند یا زخم می شود باید بررسی شود. تیرگی گسترده همراه با خستگی شدید، کاهش وزن، سرگیجه یا علائم عمومی دیگر نیز نیاز به ارزیابی دارد.
